Joke Ackema-van der Lingen heeft geen enkele herinnering aan haar vader Karel Frederik Engelbertus van der Lingen (5 augustus 1918 – 18 maart 1945). Ze was twee toen hij in Kamp Amersfoort overleed. Maar een mensenleeftijd later spreekt ze met liefde en trots over hem. Omdat hij een goed mens was, die in zijn leven de juiste keuzes maakte, ook al moest hij die keuzes met de dood bekopen. 

“Ik was het enige kind uit het huwelijk van mijn vader en mijn moeder”, vertelt Joke. “Later is mijn moeder hertrouwd en heb ik nog twee halfzussen gekregen en een stiefvader, maar een stiefvader is geen echte vader. 

Gelukkig heeft mijn vader mij wel gekend. Hij had zijn ouders vroeg verloren en had daar onder geleden. Ik ben blij dat hij het gevoel heeft mogen hebben dat hij een eigen gezin had.”

Karel van der Lingen werkte bij Fokker en maakte deel uit van de verzetsgroep, die in en rondom dat bedrijf functioneerde. Bij Fokker werden allerlei dingen gemaakt die voor de Duitsers cruciaal waren, dus daar viel het nodige te saboteren. Bijvoorbeeld dat er een machine uit de takels tuimelde en op de grond stuk viel. Dat op zich was al niet ongevaarlijk, want naarmate de oorlog vorderde traden de nazi’s steeds bruusker op tegen wie zij als tegenstander zagen.

Maar er was meer. Karel van der Lingen bracht ook onderduikers naar veilige adressen en was betrokken bij de verspreiding van de illegale communistische krant De Waarheid. 

Karel moet hebben geweten, dat wat hij deed hartstikke link was, maar hij volgde de stem van zijn geweten. Zijn vrouw wist niets van zijn verzetsactiviteiten. Dat was destijds niet ongebruikelijk. ‘Wat je niet weet, kun je niet verraden’, was het parool. 

Rond de jaarwisseling van 1945 werd Karel opgepakt. Hij was verraden door zijn bovenbuurman, die een NSB-er bleek te zijn. De Duitse autoriteiten hadden al gauw door welk vlees ze in de kuip hadden. Mensen die in dezelfde dagen waren opgepakt, waren al weer vrij. Karel niet. Die werd van de gevangenis in Amsterdam waar hij zat overgebracht naar Kamp Amersfoort. Dat was het voorportaal van de hel, een straf- en doorgangskamp, een operationeel concentratiekamp. Er heerste daar een gruwelijk regime. Honger, mishandeling, dwangarbeid en executies waren er aan de orde van de dag Toen de oorlog was afgelopen waren er 652 mensen omgekomen onder wie Karel van der Lingen. Hij overleed op 18 maart 1945, betrekkelijk kort voor de Bevrijding. Over zijn doodsoorzaak bestaan twee versies. De ene is dat hij bij een vluchtpoging is doodgeschoten. Maar er is een getuigenis van een medegevangene, die zegt dat Karel van ontbering is omgekomen en dat hij in zijn armen is gestorven. Hoe het ook zij, Karel van der Lingen is door de nazi’s vermoord. 

Karel van der Lingen werd aanvankelijk bij Kamp Amersfoort begraven en werd later herbegraven op de Oosterbegraafplaats in Amsterdam. Voor zijn vrouw was het doodsbericht een enorme klap. Omdat ze nooit van Karels verzetswerk had geweten, vermengde haar rouw zich met teleurstelling en woede jegens haar overleden man. Ze praatte nooit positief over hem. Uiteindelijk hertrouwde ze en kreeg nog twee kinderen, maar voor haar oudste dochter Joke was het moeilijk om bij dat gezin te horen. Zoals zo vaak werd er na de oorlog vooral gezwegen over wat er in de oorlog was gebeurd. “Zo lang vader in Amsterdam begraven was, ben ik zelfs nooit bij zijn graf geweest”, vertelt Joke. “Toen ik een jaar of zeventien was is vader herbegraven op het Nationaal Ereveld in Loenen. Het graf in Amsterdam zou worden geruimd toen bleek dat hij kon worden herbegraven in Loenen. Toevallig kwam ik net thuis toen die mogelijkheid werd besproken. Mijn moeder zag er niks in maar ik wilde pertinent dat hij zou worden herbegraven, zodat ik hem nu wel zou kunnen bezoeken. En zo is dat toen gebeurd. Nog steeds ga ik regelmatig naar zijn graf en naar de herdenkingen. Die vind ik heel mooi.”

Joke Ackema heeft heel lang heel weinig over haar vaders oorlogsverleden geweten. “Op een gegeven moment heeft mijn zoon bij het voormalige Kamp Amersfoort een oproep geplaatst. Of iemand Karel van der Lingen had gekend. Daar kwam reactie op en het verhaal dat daarbij tevoorschijn komt is typerend voor wie mijn vader was. De mensen die reageerden waren al lang naar mijn vader op zoek. Ze hadden hem in de mobilisatietijd van 1939-1940 leren kennen, toen vader in Amersfoort gelegerd was. Hij liep daar toen eens langs een boerderij en zag daar een klein kind bezig om de was te doen. Dat was nodig omdat haar moeder ziek was, maar het kind was duidelijk te klein voor wat ze aan het doen was. Dus deed vader de was voor dat kind. Toen de vader van dat gezin thuis kwam, snapte hij wel dat zijn dochter die was nooit zelf had kunnen ophangen. Zo ontstond er contact met de familie.

Ongeveer in de tijd dat ik dat verhaal hoorde kwam er eens een verzekeringsbode aan de deur. Het was een tijd ver voor de huidige digitalisering, dus als een verzekeringsmaatschappij een officieel stuk te overhandigen had, werd dat gedaan door een bode. Die man kwam binnen, zag vaders foto en herkende hem direct uit het verzet. Helaas heb ik nooit uitgebreid met hem over mijn vader kunnen spreken, want hij overleed korte tijd later plotseling. Kennelijk mocht ik het allemaal niet weten. Maar nog weer later hoorde ik van de Amersfoortse familie dat die had geprobeerd om boterhammen het kamp binnen te smokkelen omdat ze wel wisten dat hun vriend het slecht had. 

Door alles wat ik later over heb gehoord heb ik geleerd dat mijn vader een lieve man was. Een man ook die zijn nek durfde uit te steken. Ik ben dankbaar dat hij door de Oorlogsgravenstichting een plek heeft gekregen waar wij hem kunnen herdenken. Die plek heeft hij verdiend. Door wie hij was en door wat hij deed. Nee, ik heb mijn vader niet gekend, maar ik ben tot op de huidige dag nog steeds zo ongelofelijk trots op hem.”