Arend Hendriks
1879-1946
Oorlogsslachtoffer
Is 66 jaar geworden
Geboren op 05-09-1879 in Ambarawa
Overleden op 15-01-1946 in Lawang, kamp Tawangsari
Afbeeldingen
Afbeelding toevoegen?
Klik hierBijdragen
De volgende bijdragen zijn door bezoekers toegevoegd:
Het verhaal van Arend Hendriks, onze opa
Ambarawa ligt ten zuiden van Semarang. Aan het meer Danau Pening. Aan de andere zijde van het meer ligt bij Salatiga. Hier in Ambarawa wordt op 5 september 1879 Arend Hendriks geboren. Ambarawa was een belangrijke plaats voor de spoorwegen in voormalig Nederlands Indië. Arend zou bij het spoor gaan werken. Dat stond wel vast.
Kleinzonen Peter en Bert Hendriks zoeken naar het verhaal over hun grootvader. Dat is niet gemakkelijk. Ze hebben hun opa nooit gekend. Wel kennen ze de verhalen over hun opa van hun eigen vader, Willem Hendriks. Zaken als “zuinig zijn met een snoepje, er langzaam op sabbelen omdat je er dan langer van geniet”. En streng, maar rechtvaardig zijn, iets wat de broers tot op de dag van vandaag typeert.
Arend Hendriks was handig met cijfers. Dat weten we. Op 1 januari 1901 kwam hij in dienst bij de Nederlandsch Indische Spoorweg Maatschappij (NIS of NISM). Hij werd boekhouder. Later, tot aan zijn pensioen, was hij zelfs adjunct-hoofdboekhouder bij de NIS. Hoewel we het niet zeker weten, kan het haast niet anders dat Arend Hendriks heeft gewerkt in het hoofdkantoor van de NIS in Semarang. Dit kantoor, daterend uit 1902, heeft de opvallende de bijnaam ‘Het huis met de 1000 deuren’, in het Javaans ‘Lawang Sewu’. Arend woonde met zijn gezin in Semarang. Hij had zijn huis ‘Arendsnest’ gedoopt. Een enorm bord voor het huis met daarop de woorden ‘Awas Andjing’ (pas op voor de hond) zorgde ervoor dat met name de Javanen wegbleven. Die hadden het niet zo op honden.
Op 13 februari 1908 trouwde Arend Hendriks in Ambarawa met Cornelia Verginie Faulhaber. Het echtpaar werd getroffen door tegenspoed want de eerst twee kinderen stierven allebei op jonge leeftijd. In 1911 overleden Rudolf Bernard en Laura Henriette binnen zes maanden na elkaar en daarmee was het leed niet voorbij. In 1912 werd Cornelia Louise geboren. Zij trouwde in 1933 en zou later naar Nederland repatriëren. Willy Armand die op 11 november 1916 geboren werd, overleed op 6 maart 1918. Op 11 september 1919 werd Willem geboren en op 14 oktober 1922 Lucie Elvire.
Op 31 december 1931 ging Arend met pensioen. Hij was toen adjunct-hoofdboekhouder bij de NIS. Ruim tien jaar later werd Nederlands Oost Indië bezet wordt door de Japanners. We weten niet zeker of Arend Hendriks in een Japans interneringskamp belandde of dat hij als buitenkamper de oorlogsjaren doorgemaakte. Willem Hendriks, de zoon van Arend en vader van de broers Peter en Bert, diende bij het KNIL en werd als krijgsgevangene tewerk gesteld aan de Birma Spoorlijn. Arends’ vrouw en zijn twee dochters brachten de bezetting buiten de Japanse interneringskampen door.
Na de capitulatie van de Japanners in augustus 1945 brak vrij snel daarna de Bersiapperiode uit. De Britse militairen die de orde moesten handhaven en de Japanners moesten ontwapenen, hadden hun handen vol aan de Indonesische vrijheidsstrijders die het veelal op de Nederlanders en hun bezittingen voorzien hadden. Er werden vele ‘republikeinse interneringskampen’ opgezet. In deze kampen waren de Nederlanders enigszins veilig. Arend Hendriks, die toen in Lawang (Oost Java) woonde belandde in kamp Tawangsari te Lawang, vlak bij Malang op Oost Java. Het kamp bestond uit achttien Europese huizen, gelegen in het Wilhelminapark in het noord-oostelijk stadsdeel van Lawang. De huizen en tuinen waren omgeven door een bamboe-schutting met prikkeldraad. Het kamp in oostelijke richting een prachtig uitzicht op sawah-terrassen, met name voor mensen, die op een bovenverdieping verbleven. Vanaf december 1945 werden Nederlandse vrouwen, kinderen en mannen hier ondergebracht. Er is voedsel en stromend water en in ieder huis was een wc en een badkamer. Maar omdat het kamp overvol was en er veel ongedierte was, braken veel ziektes uit. Er was een arts, maar door gebrek aan medicijnen kon hij vaak weinig uitrichten.
De oorlogsjaren waren al niet gemakkelijk geweest. Nu kwam daar de internering en de daaruit voortvloeiende medische verwaarlozing bij. Het was te veel voor Arend Hendriks. Hij werd ziek en zou op 15 januari 1946 sterven, 66 jaar oud. Hij werd te Lawang begraven. Daar werd hij op 6 augustus 1948 opgegraven om vervolgens op 21 maart 1949 te worden herbegraven op zijn laatste rustplaats op Ereveld Kembang Kuning in Surabaya. Een man, vermalen door de geschiedenis. Wij gedenken hem met ere.
Geplaatst door Coördinator Archief Oorlogsgravenstichting op 29 juli 2025
Voeg zelf een monument toe
Log in om een monument toe te voegenVoeg zelf een verhaal of document toe
Log in om een bijdrage toe te voegenLeg bloemen op dit graf


