Voorschrift
Onderstaand verhaal is opgeschreven in juli 1993.
Onze moeder M.E.A. Staal-Goorissen, zus van J.L.M. Goorissen, vertelt uit haar herinneringen aan haar oudste zoon Casper over Jan zijn tijd en sterven in Duitsland.
Casper heeft het volgende genoteerd.

Het verhaal van Oom Jan.

Ik heb mama gevraagd hoe alles in 1943 gebeurd was,. Oom Jan liep stage bij Werkspoor toen de Duitsers er op een dag binnenvielen en eisten dat alle Werkspoor-mensen zich moesten melden voor de Arbeitseinsatz. Oom Jan, 19 jaar, werkte er niet maar moest ook. Wie niet kwam opdagen en onderdook, die kon er verzekerd van zijn dat de Duitsers zijn moeder zouden ophalen.

Oma belde naar Brabant waar ze snel een onderduikadres had. Mama herinnert zich dat het waarschijnlijk een pastorie was. Maar Jan wilde er geen gebruik van maken. Hij wilde oma niet in de problemen brengen. Dus pakte hij zijn koffer en verscheen op het station op het bevolen tijdstip.

Oma en mama deden hem uitgeleide.

In Berlijn werd Jan te werk gesteld in een fabriek waar hij aan een soort schaaf werkte; iets van een lopende band. Het eten was slecht. Er waren daar veel Nederlandse jongens o.a. die van Werkspoor.

Hoe lang Jan in Berlijn was voor hij ziek werd, wist mama niet meer. Hij viel flauw en had pijn in zijn buik maar de Duitsers hielden het voor sabotage; aanstellerij om onder het werk uit te komen. Hij moest door blijven werken. Totdat hij echt net meer kon en in het ziekenhuis belandde. Hij had buikvliesontsteking. Er was geen redden meer aan en hij stierf.

Iemand van Werkspoor, mama dacht ene meneer Wiertz, kwam oma en mama in Utrecht de onheilstijding berichten. “Ik wil zelf zien dat hij dood is”, was een van oma’s opmerkingen en ze zei tegen de Werkspoormeneer dat ze direct naar Berlijn wilde.

Het was avond. De heer zei haar dat de reis gevaarlijk zou zijn. De Engelsen bombarderen alle Duitse treinen die ze te pakken kunnen krijgen. Toch wilde oma het gevaar trotseren en niet het risico lopen dat haar iets op de mouw werd gespeld. De Werkspoor heer wilde dan met haar meereizen, wat oma voor hem te gevaarlijk vond.

De volgende ochtend vertrokken beide naar Berlijn. Mama en papa, verloofd, brachten haar naar het station. Mama moest huilen toen ze het mij vertelde. Uit de al rijdende trein riep oma tegen papa: zorg goed voor Miep als ik niet terugkom.

In Berlijn ging ze naar het kamp waar oom Jan verbleef en liet ze de kist openen. Het was hem werkelijk. Hij was dood. Zijn horloge en zijn ring waren er niet meer. Wel nog zijn kleren. Die schijnt ze daar aan een Nederlandse jongen gegeven te hebben. Of oma bij de begrafenis geweest is, wist mama niet meer. Ze dacht van niet, want in de zorg om mama wilde ze waarschijnlijk weer zo snel mogelijk terug zijn in Utrecht. Van een herbegrafenis waar ze, oma, mama en papa, bij zouden zijn geweest, kon ze zich niets herinneren. Ze dacht dat ze dat niet hadden meegemaakt.

Ieder jaar gingen ze rond de 4de mei naar Loenen voor de herdenkingsdienst.

Onder het vertellen van het verhaal schoot mama twee keer in tranen. Maar ze wilde, omdat we ernaar gevraagd hadden, persé verder vertellen. Ze heeft nog brieven van Jan.


Naschrift

J.L.M. Goorissen is op 21 maart 1950 herbegraven op het Ereveld in Loenen.

In het Nationaal Archief is een brief van F.O. Staal (echtgenoot van onze moeder) d.d. 31 maart 1950 waarin hij o.a. dankt voor de buitengewone zorgen die zijn besteed aan de herbegrafenis van onze bloedverwant Johannes L.M. Goorissen: “Bijzonder waren wij getroffen door het correcte en piëteitsvolle gedrag van het personeel op de Begraafplaats te Loenen”.