Tijdens de bloedige gebeurtenissen aan het begin van de Indonesische Revolutie (in Nederland ook wel de Bersiap genoemd), werd op 14 oktober 1945 Barend Humphry Crawfurd, chef constructie-afdeling Braat machinefabriek, uit het RAPWI-kamp aan de Baudstraat/Rochussenstraat opgepakt.Later bleek dat hij naar het huis van Baswedan aan de Kampementstraat 214 in de Arabische wijk was ontvoerd. Hij werd door mej. D.J. de Mey herkend. Zij woonde naast het huis van Baswedan en kende hem persoonlijk. Zij zag dhr Crawfurd twee weken lang werken bij een TRI-post aan de overkant van de straat.



Zijn naam staat vermeld op de lijst van slachtoffers opgemaakt door sgt R.B. Smith van de Counter Intelligence dept 5th Indian Division

De overlijdensakte van Barend Humphry Crawfurd werd pas in 1950, dus 4 jaar na zijn overlijden ingeschreven in de registers van de Burgerlijke Stand te Batavia/Jakarta onder nummer 1011

Reconstructie van de gebeurtenissen

Omstreeks 15 oktober 1945 (Bloody Monday in de Nederlandse geschiedschrijving) besloten Indonesische revolutionaire autoriteiten en leiders van strijdgroepen in Soerabaja tot arrestatie van Europese en Indo-Europese mannen en jongeren. Het primaire motief was het voorkomen dat deze bevolkingsgroep gewapenderhand zou samenwerken met de Britse troepen die spoedig Soerabaja zouden bezetten. Deze Europeanen werden gezien als een directe bedreiging voor het gezag van de jonge Republiek Indonesia en de Indonesische Revolusi.

Ongeveer 1.600 personen werden naar de Simpang Club gebracht, een koloniale socïeteit, die door de Pemoeda’s, Indonesische nationalisten, als gevangenenkwartier van de Partai Rakjat Indonesia PRI werd gebruikt. Hier vonden gruwelijke gebeurtenissen plaats: tientallen mannen maar ook vrouwen werden door een zogenaamde 'Volksrechtbank' veroordeeld en op beestachtige wijze afgeslacht.

Eén voorval dat minder bekend is geworden, zijn de moorddadige gebeurtenissen in het huis van Baswedan in de Kampementstraat 214 in de Arabische wijk van Soerabaja

Al op zondag 14 oktober 1945 arresteerden Pemoeda’s Europeanen en Indo-Europeanen, waaronder uit het RAPWI-kamp Baudstraat/Rochussenstraat. Ze werden onder de beschuldiging van NICA-spionage, overgebracht naar de beruchte Simpang Club in Soerabaja.

Een militante Pemoeda-groep had echter andere plannen voor deze gevangenen. Zesendertig mannen werden van de Simpang Club overgebracht naar het huis van Baswedan in de Kampementstraat 214 in de Arabische wijk. De Baswedan-affaire was geboren.

Op 15 oktober werden tien mannen van deze groep per vrachtwagen naar de Kalisosok- of Werfstraatgevangenis vervoerd. De resterende 26 man bleef gevangen in de Kampementstraat.

Na de landing van de Britse 49th Indian Brigade onder leiding van brigadier Mallaby op 24 oktober, zagen de Pemoeda’s in het huis van Baswedan geen kans meer om de gevangenen af te voeren naar gebied onder Republikeins gezag. Toen viel het besluit tot executie van alle gevangenen.

De massamoord op onschuldige burgers vond op 29 oktober 1945 plaats. Deze datum kan beschouwd worden als de feitelijke overlijdensdatum van Barend Humphry Crawfurd.