Henk Uijttenhout werd op 30 april 1913 geboren in ’s-Gravenhage als oudste zoon in het gezin van vader Bernard Uijttenhout en moeder Geertruida Uijttenhout-Boodée. Hij groeide op in een warm, hecht, katholiek gezin. Henk als oudste kind van het gezin had nog twee broers en twee zusters. Henk’s vader startte in 1928 een eigen drukkerij, na verhuizing uit Den Haag, gevestigd in een nieuw pand aan de Van Alphenstraat 100 te Voorburg. Het is dus geen wonder dat Henk zich bekwaamde in het drukkersvak en in het familiebedrijf als ontwerper en zetter emplooi vond. Ook zijn jongere broer Gerard (8 sept. 1916) werkte aldaar als boekdrukker. Beiden volgden de beroepsopleiding en hadden het vaste voornemen om te gelegener tijd de drukkerij van vader over te nemen. Ook zus Diny (5 dec. 1914) werkte mee in de drukkerij, ze vormden een hecht familieteam. De broers gingen in hun vrije tijd, er werd zaterdags gewerkt, naar dansinstituut Constandse in Den Haag en de platen van Victor Silvester en zijn Ballroomorkest werden ook thuis gedraaid op de kofferpathefoon. Op zaterdagavond werd er ook wel gekaart met vrienden en kwamen er doppinda’s op tafel. Ook maakten de jongens in hun vrije tijd eerst een kano en daarna een motorbootje, ‘Trixie’ genaamd. Het zeilen trok hen het meest en zo kochten ze samen een BM zeilboot bij Van den Brink in Stompwijk, ‘Haesewindt’ genaamd. Henk koos voor de belettering sierlijke lettertypen uit het assortiment van de drukkerij. In verenigingsverband van zeilclub ‘De Forel’ deden ze mee aan wedstrijden en behaalden verschillende prijzen. Met vrienden en vriendinnen brachten ze vrije tijd door op het Braassemermeer en aan de wal. Ook hier werden grammofoonplaten gedraaid, nu onder meer van Billy Cotton and his Band. Hun vrijetijdse bezigheden werd vastgelegd in fraai verzorgde fotoboeken. Het leven lachte Henk in veel opzichten toe.

Henk was ten tijde van de mobilisatie in september 1939 opgeklommen tot de rang van dpl. Sergeant bij de St.-III-4 R.I., onderdeel van het 1ste Legerkorps. Gedurende de mobilisatie was zijn Compagnie gelegerd in Baron v. Wassenaer v. Catwijkschool in Katwijk a.d. Rijn en wel in de onmiddellijke nabijheid van het toen nog in aanbouw zijnde militair vliegveld Valkenburg. Duitsland viel in september 1939 zonder aanleiding Polen binnen, hetgeen voor de Nederlandse regering aanleiding vormde om het Nederlands leger te doen mobiliseren. Alle weerbare mannen werden opgeroepen om zich te bestemder plaatse te melden. En zo kwam Henk in Katwijk a.d. Rijn terecht. Tot op het laatst leefde niettemin de gedachte dat Nederland ook deze keer erin zou slagen om buiten de oorlog te blijven. Men was waakzaam, maar niet meer dan dat en er werd een strikte neutraliteit nagestreefd. De bewaking van het vliegveld was door de legerleiding toevertrouwd aan een detachement bestaande uit 1-III-4R.I. en 3-III-4R.I. In die sfeer van weliswaar verhoogde waakzaamheid, maar niet van acute dreiging werd Henk door diens commandant, Res. 1e Lt. G. Tombroek (SC.4-1-III-4R.I.), (klein) verlof verleend, zodat hij op woensdag 8 mei 1940 nog diens familie in Voorburg opzocht. Het verlof gold voor twee dagen, zodat hij geheel onbewust van het naderend onheil zich op donderdagavond 9 mei 1940 weer op het vliegveld meldde.

Bij het ochtend schemeren van vrijdag 10 mei 1940, rond 04.15 uur, barstte de hel los. Eerder die nacht (rond 03.00 uur) was door Henk’s sectie commandant 1e Lt. Tombroek al geronk van overkomende vliegtuigen gerapporteerd, waarvan echter de nationaliteit door de duisternis niet kon worden waargenomen (zoeklichten ontbraken ter plekke). Weliswaar ging men er gezien de koers van de vijandelijke vliegtuigen nog aanvankelijk vanuit dat deze op weg waren naar Engeland, maar de vliegtuigen maakten op de Noordzee rechtsomkeer. Nederland was in oorlog. Een bombardement op het vliegveld volgde als eerste, waarbij de hangars werden geraakt. Het vliegveld werd van twee kanten en van binnenuit belaagd door Duitse parachutisten en luchtlandingstroepen. Daarmee was door de legerleiding niet van meet af aan gerekend. In het geval van een vijandelijke grondaanval zou men immers in het uiterste geval weer een beroep kunnen doen op de Hollandse waterlinie ter verdediging van de Vesting Holland. Evenals kort daarvoor tijdens de aanval op Noorwegen werd het Nederlandse leger binnen de Vesting Holland toch overvallen door de vrij massale inzet van parachutisten rondom de Residentie. Aldus werden op die ochtend van de 10e mei 1940 de drie Haagse vliegvelden Ypenburg, Ockenburg en Valkenburg door het Duitse leger overrompeld. Het doel was de gevangenneming van de Regering en de vorstin, teneinde een spoedige capitulatie af te dwingen.

Alhoewel de militairen van het bewakingsdetachement 1-III-4R.I. en 3-III-4R.I., slechts uitgerust met persoonlijke wapens en lichte (24 stuks) en zware (3 stuks) mitrailleurs (ter plekke van het vliegveld ontbrak luchtdoelartillerie), vanuit open opstellingen te velde manmoedig weerstand boden slaagde de vijand door pure overmacht en moderne bewapening erin om Valkenburg rond 07.00 uur in te nemen. Zij die bij deze kortstondige strijd niet waren omgekomen, werden door de vijand ontwapend en krijgsgevangen gemaakt. Aanvankelijk werden de krijgsgevangenen vastgezet in de hangars. Maar dat werd spoedig te gevaarlijk geacht vanwege de steeds nauwkeuriger beschietingen op het vliegveld door de Nederlandse artillerie vanuit Katwijk. Vele gestrande Duitse vliegtuigen, zij waren tot de assen in de zachte ondergrond gezakt, werden daarbij geraakt. Onder begeleiding van Duitse soldaten werden de krijgsgevangenen die vrijdagochtend ter internering dan ook afgevoerd naar het grasveld rond de NH Kerk in het belendende dorp Valkenburg. In de namiddag werden zij in de NH Kerk geïnterneerd. Ook Henk bevond zich onder de ca. 300 krijgsgevangenen.

Het vliegveld was op vrijdagmiddag met succes heroverd. De Nederlandse vlag wapperde weer. Op zaterdagochtend 11 mei 1940 leek de strijd zich echter naar het dorp Valkenburg te verplaatsen. Vanuit de kerk kon het toenemende geratel van machinegeweren worden waargenomen. Daarvan had men in de kerk vanwege de dikke muren weinig te duchten, alhoewel een enkele keer geweervuur door de kerkramen naar binnen vloog. Ook het dorp was in die vroege ochtend (07.30 uur) doelwit geworden van de Nederlandse artillerie en het regende dan ook granaten in en om de kerk. Een salvo van drie granaten vloog door het dak boven het orgel. Henk zat met twee kameraden tussen de kerkbanken, tot een granaat achter Henk insloeg en hem op de rug zwaar verwondde door de scherven. Dat werd Henk en vijf andere Nederlandse krijgsgevangenen uiteindelijk noodlottig. De kameraad die voor hem zat weggedoken verklaarde later dat hij zijn leven te danken had aan het feit, dat Henk achter hem de scherven had opgevangen. Hij werd naar een noodhospitaaltje gebracht, waar hij door onder meer Cornelia (Cor) van Stijn werd verzorgd. Zij was tevens onderwijzeres op de plaatselijke school. Henk overleed de volgende dag op 11 mei en werd ter plaatse begraven, in de tuin van de pastorie. Vader Uijttenhout heeft kort daarna een wanhopige brief geschreven aan de pastoor van de R.K. kerk in Katwijk, over het lot van zijn zoon. Eerst op 28 juni kwam er een bericht bij de familie over het overlijden van hun zoon en broer. Het bericht kwam hard aan bij de familie, trouwens ook bij zijn vaste vriendin en haar familie, elders in Voorburg. In het najaar werd Henk opgegraven en moest door zijn broer Gerard geïdentificeerd worden. De begrafenis werd een moeizame en kostbare aangelegenheid, mede door de oorlogsomstandigheden. Met Cor van Stijn groeide een hechte vriendschap voor vele jaren.

Bij de R.K. Kerk in Katwijk a.d. Rijn werd hij vervolgens in gewijde grond begraven. Met Henk jr., in 1949 geboren als stamhouder, werden regelmatig bezoeken gebracht aan de begraafplaats en, op uitnodiging van de Oorlogsgravenstichting, aan bijeenkomsten in Amsterdam in de Lutherse kerk.

Op 23 oktober 1964 is het lichaam van Dpl. Sergeant Henk Uijttenhout overgebracht naar het Militaire Erehof aan het Kerkplein te Valkenburg, naast zijn 34 andere gesneuvelde wapenbroeders. Verschillende familieleden wonen de plechtigheden van de Dodenherdenking op de erebegraafplaats jaarlijks mee, waarbij ook een groot aantal familieleden van omgekomen Valkenburgers hun familieleden herdenken. De harmonie van Valkenburg zorgt al enige jaren voor een passende muzikale omlijsting. Daarvóór was er ieder jaar een militaire vertegenwoordiging van een eenheid, die de traditie van het vierde regiment infanterie heeft voortgezet.

Henk Uijttenhout, Voorburg. Januari 2023